Bí quyết xây dựng ngôn ngữ cho trẻ nhỏ chưa giao tiếp bằng lời (phần 2)

Khác

Tiếp tục của phần 1 tại: https://dadangthankinh.com/service/bi-quyet-xay-dung-ngon-ngu-cho-tre-nho-chua-giao-tiep-bang-loi-phan-1/

6. Trò chuyện với bé trong các hoạt động thường lệ bằng cùng một vốn từ vựng.
Khi bạn dùng cùng một vốn từ, cách nói với bé trong các hoạt động thường ngày, bé sẽ được làm quen với những từ quen thuộc lặp lại trên nền tảng hàng ngày đó. Ví dụ như trong khi mặc đồ cho bé vào buổi sáng, bạn hãy nói về chuyện bạn mặc quần dài, áo sơmi, vớ, v.v. cho bé. Khi bạn rửa tay cho bé, bạn có thể nói những điều đại loại như “Giờ mẹ/bố con mình mở nước nha”, “Nước thiệt ấm và dễ chịu” “Giờ mình rửa tay của con bằng xà phòng nha” “Con có biết làm khô phần dưới bụng bằng khăn không nè ?”. Hãy nhớ CHỜ ĐỢI sau khi bạn nói gì đó với bé, để bé có cơ hội dùng hành động, âm thanh, cử chỉ, v.v. để giao tiếp lại. Khi bé nghe thấy các câu từ quen thuộc trong cùng những ngữ cảnh thường ngày, điều đó sẽ giúp xây dựng nên trí hiểu ngôn ngữ ở bé.

7. Tận dụng cử chỉ, hành động và sự diễn giải khi bạn nói chuyện với bé.
Khi nói chuyện về một con chim đang ở trên cây, hãy chỉ con chim trong khi bạn nói về đó. Khi nói với bé đã đến lúc ra ngoài, bạn có thể giơ chùm chìa khóa xe lên và chỉ về phía cửa. Nếu bạn định rửa tay cho bé, bạn có thể làm hành động rửa tay. Những hành động và cử chỉ này giúp bé hiểu bạn đang nói gì. Nó cũng cung cấp cho bé những mẫu/ví dụ về thông điệp không lời mà bé có thể tự sử dụng được. Cử chỉ được ví như chiếc cầu nối đến học tập diễn đạt lời.

8. Cho bé quyền lựa chọn.
Hãy cho bé quyền lựa chọn để bé có thể gửi đi một thông điệp cụ thể về điều gì mà bé muốn. Hãy giơ lên hai vật và đưa mỗi vật đó ra khi bạn nói tên của vật đó. Ví dụ, bạn hỏi “Con có muốn một ít táo hay chuối không?”, hãy đưa quả táo trong tay bạn ra khi bạn nói đến từ “táo”, và đưa quả chuối ra khi bạn nói đến “chuối”. Bé có thể sẽ gửi cho bạn một thông điệp theo cách của bé để bạn biết bé muốn quả nào. Có lẽ bé sẽ nhìn vào món mà bé muốn, với tay đến vật đó, chỉ trỏ về phía đó hay gây tiếng động/âm thanh trong khi nhìn về vật đó. Ngay khi bé cho bạn biết bé muốn gì, hãy đưa cho bé vật đó. Điều này giúp bé trải nghiệm được sức mạnh của giao tiếp !

9. Ở vị trí trực diện.
Khi chơi với bé, hãy khụy thấp xuống để bạn ở cùng vị trí với bé, mắt ngang mắt. Hãy ngồi trực diện với bé khi bé ngồi trên ghế. Ngồi hoặc nằm trên sàn khi bé chơi trên sàn. Theo cách này, bé sẽ nhìn và nghe thấy bạn tốt hơn, và sự liên kết giữa hai người sẽ mạnh hơn. Trẻ em rất thích người lớn hoàn toàn ngang bằng với trẻ về mặt cơ thể. Thêm vào đó, bạn sẽ biết được sự chú ý và hứng thú/quan tâm của bé và còn tận dụng được những nỗ lực tinh tế nhất để giao tiếp.

10. Hỏi ít lại.
Khi trẻ chưa nói được, người lớn rất dễ vướng phải thói quen hỏi trẻ quá nhiều câu hỏi. Nhưng nếu bé không dùng lời được, thì chuyện trả lời các câu hỏi sẽ rất khó khăn với bé. Hơn nữa, bé sẽ học được rất nhiều khi bạn nêu/cung cấp thông tin cho bé so với việc hỏi bé thông tin như vậy. Hãy cố gắng giảm bớt các câu hỏi, thêm vào các câu dẫn giải/bình luận hay phát biểu. Dẫn giải về những gì diễn ra thường ngày làm bé thích thú/quan tâm. Thay vì hỏi “Con đang làm gì đó” khi bé nặn bột chơi, hãy dẫn giải việc bé đang làm như “Ồ, con đang chơi nặn bột”. Thay vì hỏi “Cái gì kia?” khi bé nhìn vào bức ảnh một con hươu cao cổ trong sách, bạn có thể bình luận “Một con hươu cao cổ thiệt là cao”.

 

Nội dung gốc: The Hanen Centre

Nguồn: Child Development Institute

Thông tin

Tác giả

The Hanen Centre

Được dịch bởi

Saigon Children’s Charity

Ngày đăng tải

27/03/2025
Tải xuống